|
روند افزايش آلودگيها منابع آبي استان گيلان را از نظر كيفي و كمي تهديد ميكنند.
آلودگيهاي بيرويه وبي حد وحصر آبهاي سطحي نظير آب رودخانههاو تالابها، استفاده ازسموم شيميايي در مزارع كشاورزي ، برداشت شن و ماسه از رودخانه ها، ريختن زباله در داخل و حاشيه رودخانهها موجب شده است كه منابع آبي استان به شدت آسيب ببينند.
روند افزايش آلودگيها منابع آبي استان گيلان را از نظر كيفي و كمي تهديد ميكنند.
آلودگيهاي بيرويه وبي حد وحصر آبهاي سطحي نظير آب رودخانههاو تالابها، استفاده ازسموم شيميايي در مزارع كشاورزي ، برداشت شن و ماسه از رودخانه ها، ريختن زباله در داخل و حاشيه رودخانهها موجب شده است كه منابع آبي استان به شدت آسيب ببينند.
تغيير در ماهيت آبهاي سطحي كه بيش از ۷۰درصد آب شرب استان از طريق اين آبها بدست ميآيند و آبهاي زيرزميني از جمله مشكلاتي هستند كه بر نگرانيها افزودهاست.
بدين ترتيب استان گيلان كه يكي از بهترين و سالمترين آبهاي زيرزميني و سطحي را در گذشته داشت طي ۴۰سال اخير وضعيت منابع آبي آن به بدترين شكل تبديل شدهاست.
به دليل شرايط خاص نزديكي آبهاي سطحي استان گيلان با آبهاي زيرزميني، آلودگيها نيز با سرعت بيشتري انتقال و انتشار مييابند و رودخانه ها اينرگهاي حياتي پربارانترين استان كشور نيز سال به سال آلودهترمي شوند.
به گفته كارشناسان تاكنون برنامه ريزي درستي براي استفاده بهينه از آب ورودي استان گيلان وجود نداشته و يك تحقيق نشان ميدهد كه از بيش از يك هزار ميلي متر بارندگي سالانه اين استان فقط يكصد ميلي متر آن به مصرف مفيد گياه ميرسد.
ساليانه مقادير زيادي از نزولات آسماني استان گيلان وارد دريا ميشوند و از ۹ميليارد متر مكعب آب ورودي ساليانه اين استان تنها حدود دو ميليارد متر مكعب آن كنترل و مهار ميشود.
به گفته كارشناسان، مهمترين منبع تامينكننده آب تنظيم شده استان گيلان رودخانه سفيدرود است كه براثر احداث سدهاي متعدد در سرشاخههاي آن، آب آن دچار افت كميت وكيفيت شده و اين وضعيت نگرانيهايي را سبب شده است و از طرف ديگر ساير منابع آب استان نيز بدلايل مختلف روند تدريجي تنزل كيفيت و شوري را طي ميكند.
يك بررسي كشوري نشان ميدهد از بيش از يكصد و ۶۰رودخانه مهم آلوده كشور ميزان آلودگي ۷۰رودخانه بسيار زياد است كه رودخانه سفيد رود، زرجوب و گوهررود رشت نيز از جمله اين رودخانهها محسوب ميشوند.
رودخانه سفيدرود با تامين ۸۰درصد آب استان از جمله منابع آبي مهم گيلان بشمار ميرود كه از خارج استان سرچشمه ميگيرد و آلودگي و تغييرات آن به هشت استان ديگر نيز ارتباط دارد.
اين در حالي است كه بقيه ۲۰درصد آب استان گيلان از ۴۴رودخانه اين استان تامين ميشود.
محمدرضا مرتضي پور معاون حفاظت و بهرهبرداري آب منطقهاي گيلان دراين خصوص به ايرنا گفت : رودخانه سفيد رود با تامين ۸۰درصد آب تنظيم شده استان و شبكههاي مرتبط با آن مهمترين منبع تامينكننده آب اين استان است.
وي افزود : كيفيت آب آن در سالهاي اخير تنزل كرده بطوري كه شوري آن از شوري آستانه نقصان محصول برنج كه محصول تك كشتي و استراتژيك كشوراست عبور كرده است.
به گفته وي، استفاده بيرويه ازكودشيميايي و آفت كشها در بخش كشاورزي ونيز ورود هزاران تن فاضلاب و زبالههاي خانگي و صنعتي به منابع آب استان گيلان تهديدي جدي براي اين استان محسوب شده و براي مديريت استان چالشهايي را ايجاد كرده است.
وي افزود: حفاظت كمي و كيفي منابع آب استان گيلان به منظور تامين آب شرب سالم براي كليه مصارف و با هدف تداوم توليد برنج كه نقش مهمي در امنيت غذايي كشور دارد، يك ضرورت اجتناب ناپذير است.
بررسي كارشناسان آب منطقهاي گيلان نشان ميدهد كه آبهاي زير زميني استان نيز بتدريج در حال شور شدن هستند.
بررسيها در ۳۰شهر استان گيلان نشان ميدهد علاوه بر ورود انواع آلايندهها، ۸۰درصد زبالهها نيز در مجاورت رودخانه و اراضي ساحلي درياي خزر تخليه مي شوند كه ضمن تهديد سلامت عمومي، آلودگي شديد منابع آبي استان را بدنبال دارند.
آمار نشان ميدهد در سال ۱۳۸۴در استان گيلان ۹۰هزار تن كودشيميايي مصرف شده است ضمن اينكه درسال هزاران ليتر سموم كشاورزي وصدها تن فاضلاب وزباله هاي خانگي و صنعتي وارد منابع آب استان گيلان ميشوند.
به باور كارشناسان امر، ورود كودهاي شيميايي، آفت كشها و نيز زبالههاي صنعتي، خانگي و بيمارستاني در منابع آبي، علاوه بر اينكه تهديدي جدي براي منابع آب استان گيلان است، به دليل سرعت گردش آلودگيها، طبيعت اين استان را هم با چالشهاي جدي مواجه كرده است.
آسان باقر زاده يك كارشناس محيط زيست نيز گفت : همه اين آلودگيها تغييرات در ماهيت آب و تغييرات فيزيكي، شيميايي و ميكربي آب را بدنبال دارد.
به گفته وي فلزاتي مانند جيوه، كروم و سرب از جمله خطرناكترين آلوده كنندهها بشمار ميروند كه سالها در محيط باقي ميمانند و حيات جانداران را به خطر مياندازند.
يك متخصص بيمارهاي عفوني ميگويد: برخي از بيماريها مانند اسهال و عوامل كامپيلو باكتري و هپاتيت ,Aبيماريهاي انگلي، خون ريزي دانگ كه يك نوعي بيماري ويروسي منتقلشونده از راه برخي از پشهها است، به آلودگيهاي آب مرتبط هستند.
دكتر "سنبل طارميان " ميافزايد: برخي از بيماري هاهم ممكن است از طريق آشاميدن آب و برخي نيز از زندگي در كنار رودخانهها منتقل شوند.
وي افزود : استفاده از آبهاي آشاميدني يا شنا در آبهاي بالقوه آلوده يا آبهاي بكار رفته در مصارف كشاورزي در صورت آلودگي به فاضلابها بويژه فاضلابهاي انساني يا فضولات حيوانات وحشي آلوده ميتوانند بيماريهاي ناشي از آب آلوده را در انسان بوجود آورند.
باقرزاده كارشناس محيط زيست گفت: روزانه ۵۶۰تن زباله در منطقه جنگلي سراوان به صورت غيراصولي دفن ميشوند كه شيرابههاي ناشي از اين زبالهها دو رودخانه مهم كه از داخل شهر رشت ميگذرند وبه تالاب انزلي ميريزند را به نابودي كشانده و بار آلودگيهاي آن چندين شهر و روستاي حاشيه را با خطر مواجه كرده است.
اجراي طرحيهاي مهمي نيز براي كنترل و مهار آبهاي استان گيلان در حال اجرا هستند كه معاون حفاظت و بهرهبرداري منطقهاي گيلان در اين خصوص گفت:
پيشرفت اين طرحها به علت كمبود شديد اعتبارات با مشكل روبه شده است و در صورت تامين به موقع اعتبارات ميتوان به بهبود كيفيت آب استان اميدوار بود.
يكي از مهمترين طرحهاي آبرساني استان گيلان در بعد از انقلاب احداث سد شهر بيجار است كه اين سد با تامين ۱۶۵ميليون مترمكعب آب شرب سالم مورد نياز ۷۰درصد جمعيت استان گيلان نقش مهمي در تامين آب شرب سالم و سلامت مردم شهرهاي رشت ،خشكبيجار، كوچصفهان، خمام، لشت نشا، سنگر، آستانه اشرفيه، كياشهر، لاهيجان، سياهكل، لنگرود و بندرانزلي خواهد داشت.
اين طرح نيز به دليل عدم اختصاص به موقع اعتبارات و كمبود اعتبارات اختصاص داده شده از پيشرفت متناسب برخوردار نيست.
مديرعامل اب و فاضلاب شهري استان گيلان گفت: هر ماه حدود ۱۲ميليون مترمكعب آب شرب براي مصرف شهروندان گيلان توليد ميشود كه ۷۱درصد آب از منابع آبهاي سطحي و ۲۹درصد از منابع آبي زير زميني تامين ميشوند.
محمدحسين مهدي زاده افزود: آب سالم از طريق ۴۰۲كيلومتر خط انتقال و ۴۰ هزار و ۳۸كيلومتر شبكه توزيع به دست مشتركين آب شرب شهري استان گيلان مي رسد.
سد شفارود در جنوب غربي شهرستان شفارود در ۶۵كيلومتري شهر رشت نيز يكي ديگر از طرحهاي مهم استان است كه با هدف تامين آب شرب رضوانشهر وپره سر به ميزان ۵/۷ميلون مترمكعب، تامين ۱۲ميليون مترمكعب آب مورد نياز كارخانه چوكا، تامين ۴۸ميليون مترمكعب آب مورد نياز محيط زيست وتامين آب كشاورزي براي سطحي معادل ده هزار و ۸۳۰هكتار آب كشاورزي در اين منطقه در حال احداث است .
كارشناسان آب منطقهاي گيلان ميگويند لزوم حفاظت از كميت و كيفيت منابع آب استان اجتناب ناپذيراست و گرنه اين استان درآينده در آب شرب و كشاورزي با چالشهاي مهم مواجه خواهد شد.
|
