|
ایرانیان از مصرف کنندگان عمده چای در جهان هستند. اما با وجود چندین دهه سابقه تولید این محصول در ایران میزان چای به دست آمده در کشورپاسخگو ی مصرف داخلی نیست و به همین جهت چای خارجی نقش اساسی در تامین این نیاز ایفا میکند...
 با گذشت سه سال از ممنوعیت ورود چای خارجی بسته بندی شده که به منظور حمایت از تولید داخلی و عرضه چای داخل و صنعت بسته بندی و توسه اشتغال صورت گرفت و به دلیل تامین نشدن تقاضای داخلی، واردات غیر مجاز چای بسته بندی شده به ایران شدت بیشتری به خود گرفت و سهم عمده بازار را به خود اختصاص داد.
بر اساس تعریف استاندارد ملی چای خشک و نوشابه آن باید بدون عطرافزودنی دارای عطرطبیعی بوده و فاقد هر گونه ماندگی کپک زدگی ترشیدگی و سوختگی باشد وافزودن مواد طعم دهنده به آن غیر مجاز بوده است ولی به علت ورود بی رویه چای خارجی که با افزودن انواع اسانس های غیر بهداشتی وارد می شود دو عامل اساسی را موجب شده است؛ اول اینکه موجب تغییر ذائقه ایرانی شده و دوم آنکه با توجه به اینکه انواع چای وارداتی از مبادی غیر رسمی بدون رعایت تشریفات گمرکی وبهداشتی وارد کشور میشود به لحاظ عدم رعایت مقررات بهداشتی و کنترل لازم (حتی کنترل های سازمان انرژی اتمی )بهداشت مردم را در معرض خطر قرارداده و بعضا از تهدیدات بهداشتی جامعه محسوب میشود.
اینکه چای ایرانی: دارای کیفیت مطلوب است یا خیر؟ فعلا مورد بحث ما نیست چرا که اساسا چای تولید داخل از نظر کمیت پاسخگوی نیاز کل کشور نبوده و واردات آن اجتناب ناپذیر است. اما اینکه چرا واردات قانونی چای در حد تامین کسری نیاز داخلی انجام نمی شود؟ اتحادیه بازرگانان و توزیع کنندگان چای کشور در این مورد اعلام کرده است که بالا بودن هزینه های واردات قانونی و عرضه کافی چای بسته بندی خارجی که از مسیرها و مجاری غیرمجاز وارد کشور می شود راه را برای وارد کننده قانونی مسدود میکند. در نتیجه با تعرفه 30 درصدی ضریب مالیاتی و هزینه های جانبی دیگر(هزینه های آزمایشگاه ها، حمل و نقل، بیمه، بنگاه داری و...) واردات قانونی در مقابل قاچاق این کالا نمی تواند منافع خود را حفظ کند.
بنابراین چون واردکننده قانونی متضرر شده و اقدام به واردات نمیکند، چای از مسیر های غیرمجاز وارد کشورمیشود.
از طرفی چای غیرمجاز وارده به دلیل عدم کنترل کیفیت و استاندارد معمولا از نوع درجه 3 آن از سوی عوامل سودجو و قاچاقچیان انتخاب و با اسانس های مختلف ظاهری خوش رنگ پیدا می کند که استمرار این وضع طی دو دهه اخیر موجب شده که ذائقه ایرانی به گونهای تغییریابد که به این "سم" عادت پیدا کند.
اما راه برون رفت از این مشکل چیست؟
1- موسسه استاندارد نظر رسمی خود را درمورد چای وارداتی غیر مجاز(قاچاق) اعلام کند.
2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به عنوان متولی اصلی و مسئول سلامت مردم، اطلاع رسانی لازم را انجام داده و مردم را از مضرات مصرف چای قاچاق آگاه کند.
3- در صورت بالا بودن هزینه های واردات قانونی چای و قابل رقابت نبودن آن با قاچاق این کالا ، منافع ملی ایجاب می کند که دولت هزینه ها را کاهش دهد.
4- حمایت جدی و موثر به طورمستمر از تولید و فرآوری چای مرغوب در داخل از سوی دستگاه های مسئول انجام شود تا هر روز شاهد تغییرکاربری زمین های کشت چای نباشیم. همچنین نسبت به اصلاح بوته چای نیز اقدام جدی صورت گیرد.
5- با توجه به مسئولیت مستقیم وزارت بهداشت و موسسه استاندارد در حفظ سلامت مردم باید با صدور اطلاعیه های مکررو پخش آن از طریق رسانه ها در مورد مصرف چای خارجی بدون گواهی بهداشت تذکر داده وعواقب آن را یاد آوری کنند.
6- اقدام اساسی که باید مورد توجه وزارت بهداشت قرار گیرد؛ انجام طرح تحقیقاتی مبنی بر تبعات منفی مصرف کالاهای خوراکی غیراستاندارد و غیربهداشتی از جمله چای و ارائه نتایج آن به مردم است. این موضوع برای کشاورزی ایران که سالانه بیش از یکصدهزارتن( بخوانید 100.000.000 کیلوگرم) چای مصرف می کند حائز اهمیت است.
7- با توجه به اینکه چای در سبد خانوار قرار دارد؛ سامان بخشی به عرضه چای وارداتی بر اساس مقررات موضوعه وظیفه وزارت بازرگانی است که باید نیاز بازار را تامین و چای قاچاق را در سطح عرضه جمع آوری کند. همچنین این وزارتخانه باید هزینه قاچاق را بالا ببرد که تا کنون وزارت بازرگانی به دلایلی به این مهم عمل نکرده است.
یادآوری این نکته ضروری است که در صورت امنیت برای قاچاقچیان کالا در سطح شهرها نمیتوان به بهبود وضعیت امید داشت . بنابراین راهکار اولیه و اساسی در این زمینه کنترل مرزها و برخورد در سطح عرضه به صورت همزمان است که با رها شدن هر یک دیگری آنرا جبران نخواهد کرد.
/منبع سایت اقتصاد پنهان
|
