گل گاو زبان، جزء گیاهان بومی گیلان بشمار می‌رود و از قدیم در بسیاری نقاط گیلان به شکل خودرو وجود داشت.

گل گاو زبان از گیاهان دارویی و دارای روغنی است که به‌علت خاصیت شفادهندگی از مدتها قبل شناخته شده بود. این گیاه دارای شاخه‌های توخالی و آبدار است و ارتفاع آن به ‪۵۰‬سانتی متر می‌رسد.

برگ‌های این گیاه نسبتا بزرگ و چین خورده به رنگ سبز تیره، تخم مرغی شکل و نوک تیزند که به طور متناوب بر روی ساقه گیاه قرار دارند. تمام سطح گیاه پوشیده از کرک‌های سفید و منشعب است.

گلهای این گیاه در انتهای ساقه قرار دارد و به رنگ روشن و ستاره شکل و میوه آن به شکل چهار فندق کوچک است.


این گیاه در فرانسه " شکوفه‌آبی تندرستی" نامیده می‌شود، زیرا گلهای آن به رنگ آبی است و داروی خوبی است برای دهقانان که معمولا نیاز به تنفس بیشتر در هنگام کار کردن دارند.

همچنین اعتقاد بر این است که این گیاه قلب را تقویت می‌کند.

امروزه ثابت شده که محصولات حاصل از برگ‌ها و پودر این گیاه خاصیت ضد افسردگی دارد و باعث افزایش نشاط روحی می‌شود به‌طور مثال شربت ساخته شده از پودر این گیاه دارای خاصیت ضدافسردگی و ضداسترس‌های روحی و آرامش‌بخش و تسکین‌دهنده قلب است که‌این خصوصیات به دلیل داشتن ترکیبات موسیلاز در کل اندام گیاه است.

از گل‌ها و برگ‌های گل گاو زبان می‌توان به‌عنوان چاشنی در نوشیدنی‌های تابستانی و در سالاد استفاده کرد. مربای گل‌های این گیاه برای افرادی که‌از بستر بیماری برخواسته و دوران نقاهت را سپری می‌کنند وهمچنین برای افرادی که حالت ضعف دارند بسیار مفید است.

می‌توان برگ‌های گاوزبان را همراه با برگ گل کلم پخت و مصرف نمود و از برگ‌های قطعه شده آن درپایان زمان پخت سوپ استفاده کرد.برگ‌های تازه گاو زبان نیرو بخش و نشاط آور است.

گل گاو زبان از نظر طب قدیم ایران سرد است. دم کرده این گیاه برای از بین بردن سرفه و کاهش تب بسیار مفیداست. سرماخوردگی را بر طرف می‌کند،ضماد برگ آن برای رفع ورم موثر بوده و کلیه‌ها را تقویت می‌کند، همچنین گل و برگ‌های آن تصفیه‌کننده خون است،گل گاوزبان از نظر عناصر معدنی به خصوص پتاسیم بسیار غنی است.

در طب سنتی این گیاه به‌عنوان درمان‌کننده ذات‌الریه شناخته شده و پژوهشگران تاکید کرده‌اند که عصاره آبی گل گاوزبان دارویی موثر و بی‌خطر برای درمان بیماران مبتلا به اختلال وسواس اجباری است.

گل گاوزبان درخاکهای معمولی رشد می‌کند و تکثیرآن به سه طریق صورت می‌گیرد: ‪
-۱‬تقسیم ساقه زیرزمینی در بهار
2- کاشت قطعه در ماسه در پای
3- ‬کاشت بذر گیاه در خاک نسبتا حاصلخیزو آفتاب گیر.


تاریخ کاشت بذر از اواخر اسفند تا خرداد است چنانچه منطقه دارای زمستان خیلی سرد نباشد عملیات کاشت را می‌توان در پاییز انجام داد که دراین صورت گیاهان سبز شده در اردیبهشت سال بعد به گل می‌نشینند درحالی که گیاهان کاشته شده در بهار هیچ وقت زودتر از ماه تیر گل نمی‌دهند.

هم‌اکنون ‪ ۵۱۹‬هکتار از اراضی استان گیلان به صورت دست کاشت به این گیاه اختصاص دارد که حدود ‪ ۲۳۸‬تن گل گاو زبان از این اراضی برداشت می‌شود.

از این میزان زمین زیر کشت گل گاوزبان ‪ ۴۰۰‬هکتار در ارتفاعات اشکورات رودسر و بقیه در ارتفاعات تالش واقع شده است.

ارزش ریالی محصول برداشتی این گیاه ‪ ۲۸‬میلیارد و ‪ ۶۰۸‬میلیون ریال است و هم اکنون هر کیلو به قیمت حدود ‪ ۲۰‬هزار ریال در بازارهای مختلف استان عرضه می‌شود.

میزان تولید گل گاو زبان در هر هکتار به طور متوسط ‪ ۶۰۰‬کیلوگرم است که از هر ‪ ۱۰‬کیلوگرم گل تر یک کیلو گل خشک بدست می‌اید.

نوع گل گاو زبان کشت شده در گیلان ایکیوم آمونیوم است.

جهاد کشاورزی برای احداث مزارع دارویی مجوز صادر و در صورت داشتن شرایط لازم کشاورزان را برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی می‌کند. و همچنین طرح توسعه کشت گل گاو زبان و ایجاد صنایع تبدیلی آن در دست تنظیم است.

این گیاه جزء گیاهان بومی گیلان است و تقریبا در همه مراتع استان یافت می‌شود اما زمینهای کوهپایه‌ای برای کشت آن مناسب تر است.

کشت این گیاه دارویی مفید و دارای ارزش اقتصادی است و فرصت مناسبی برای کشاورزان استان می باشد.

/ایرنا