|
دریا با تمام زیباییهای دل انگیزی که دارد، دوستان صمیمی زیادی ندارد. در واقع دریا با کسانی که او را نمیشناسند هیچ رفاقتی ندارد. موجهای شکافندهاش؛ به راحتی شما را برمیدارند و بی هیچ ملاحظهای به سفری ابدی میبرند.
دریا زیباست ولی یک دختربچه 11 ساله در خزر غرق شد.
تصور غرق شدن وحشتناک است. این گزارش برای آنهایی است که دریا را دوست دارند ولی غرق شدن را نه...!
اولین جمله این گزارش حتما باید یک سؤال باشد. "شما یک شناگر هستید یا نه؟ ".
اگر پاسخ شما مثبت باشد، ضرورت دارد یک سؤال دیگر هم از شما پرسیده شود و آن اینکه آیا شما برای شنای در دریا هم آموزش دیدهاید...؟!
باید قبول کنیم که بسیاری از ما که میتوانیم به راحتی در استخر به ورزش شنا بپردازیم حتی یک بار هم در طول عمرمان این فکر به ذهنمان خطور نکرده است که شنا کردن در دریا را نیز فرا بگیریم.
البته باید اذعان کرد که بسیاری از ما نیازی هم به دانستن این فن ویژه نداریم. چه اینکه سر و کار زیادی نیز با دریا نداریم و دریا فقط بخش کوچکی از تفریحات سالانه ما را شکل میدهد و نه بیشتر.
اما یک نکته را فراموش نکنیم و آن اینکه "حادثه یک بار رخ میدهد ".
خود من به عنوان نویسنده این گزارش تاکنون سه نفر از دوستانم را به علت غرق شدن از دست دادهام. ماجرای مرگ آنها خیلی ساده بود. رضا مثل خیلی دیگر از مغروقین خزر، در حالیکه آب حتی تا زانوانش هم نمیرسیده ناگهان زیر پایش خالی میشود و غرق میشود و محسن هم به این دلیل که شناگر دریا نبود و هیچ شناختی از خشم خزر! نداشت؛ به راحتی اسیر امواج نه چندان خروشان خزر شد و جسدش را چند ساعت بعد، غواصها پیدا کردند و به ساحل آوردند.
علی هم در دریاچه فسای شیراز غرق شد. غرق شدنی که هیچگاه نفهمیدیم چرا این اتفاق افتاد.
این گزارش قصد ندارد سبب ترس هیچ مخاطبی از دریا و شنا در این پهنه آبی زیبا شود اما حتماً و حتماً قصد دارد به صورت اجمالی اشارههایی داشته باشد در مورد این که دریا چگونه با شناگرانش رفتار میکند و شنای در پهنهای همانند دریا چه خصوصیتهایی دارد. ضمن اینکه این گزارش حقایقی را نیز از دریا برای شما بازگو میکند.
*برای آنهایی که شناگرند…
نکته اصلی که شاید خیلی از ما آن را ندانیم این است که یک پهنه وسیعی آبی با هر عمق و وسعتی (به شرط طوفانی نبودن!) به هیچ وجه نمیتواند موجود زندهای که فن شنا را میداند، در خود فرو ببرد.
"میم ". یک متخصص نجات غریق است که در یکی از سواحل کشور به این حرفه اشتغال دارد. او در همین زمینه نکته جالبی را بیان میکند. او میگوید: برای یک شناگر عمق از اهمیت چندانی برخوردار نیست و شما اگر شناوری بر روی آب را بلد باشید؛ به راحتی و بدون حرکت چندانی میتوانید بر روی آب بخوابید و شناور بمانید.
او میگوید: البته برخی از آبها هستند که این امکان را به شناگر نمیدهند و شما حتما باید در هنگام شنا در این نقاط مدام مشغول حرکت و شنا کردن باشید، و گرنه وضیعت فیزیکی بستر رودخانه و یا آن قسمت از دریا به گونهای است که شناگر را در صورتیکه هیچ حرکتی نکند، آرام آرام به سمت قعر رودخانه یا دریا میکشاند.
این ناجی غریق تصریح میکند که یک شناگر حتی در یک طوفان نیز در صورتیکه دچار گرفتگی عضلات نیز نشود؛ میتواند به راحتی شانس بیاورد و از خشم دریا در امان بماند.
این توضیحات مصاحبه شونده ما اما تمام ماجرا نیست. یعنی در واقع تمام ماجرا فقط عمق دریا نیست بلکه دریا مسائلی دیگری هم دارد.
شما به عنوان کسی که میخواهد ریسک شنا در قسمتهای عمیق دریا را قبول کند باید به این نکته نیز توجه داشته باشید که هیچ تضمینی نیست که شما در هنگام شنا کردن دچار گرفتگی عضله یا اسپاسم عضلانی نشوید.
*وقتی شناگر دردی مثل اصابت گلوله را احساس کند…
آیا تاکنون دچار اسپاسم عضلانی شدهاید؟
اسپاسم به حالتی گفته میشود که طی آن یک عضله در حالت انقباض شدید قرار میگیرد. در این حالت عضله دیگر کشیده نیست بلکه تقریبا شبیه یک توپ گرد به شدت دردناک میشود. درد اسپاسم نیز با وجود اینکه دارای مراتبی به نسبت میزان گرفتگی و حجم عضله است ولی عمدتا یک درد بسیار شدید است. حتی یکی از قهرمانان ورزشی در کتاب "ذن در هنرهای رزمی " از درد اسپاسم همانند درد اصابت گلوله یاد میکند.
باید گفت که شما درحالتی که دچار اسپاسم میشوید به قدری درد خواهید داشت که فقط سعی میکنید با قرار گرفتن در حالتهای کششی؛ اسپاسم خود را برطرف کنید. و این کار در دریا به معنای این است که شما تا لحظاتی دیگر شروع به فرو رفتن به زیر آب میکنید.
تعجب نکنید ولی قضیه غرق شدن عده بسیاری از دوستان و اقوام ما که حتی شاید شناگران حرفهای هم بوده باشند؛ در دریا همین است. آری. ممکن است یکی از عضلات آنها گرفته باشد و آنها هم به این دلیل که گرفتگی عضله میتواند باعث بروز فشار روانی و استرس شدیدی شود؛ دیگر توانی برای شنا کردن نداشته و در عمق دریا، دریاچه و یا رودخانه فرو رفتهاند.
دقت کنید که همین نکته است که کاربلدان شنای در دریا همواره توصیه میکنند که برای شنا در قسمتهای عمیق دریا، در گروههای دو یا چند نفره شنا کنید و هیچوقت تنها به این قسمتها وارد نشوید.
نکته مهم بعدی برای شنای در دریا این است که یک شناگر دریا هیچگاه از اینکه دریا برای لحظاتی او را به عمق خود بفرستد، واهمهای ندارد.
بستر آبی دریا به این صورت است که دارای امواج و جریانهای مختلف آبی است که هریک سمت و سوی خاصی دارند. به این صورت که ممکن است همزمان یک موج به یک سمت برود، اما جریانی که حجم زیرین آب دارد؛ به سمت دیگری باشد.
همین مسئله گاه سبب میشود که شناگر مجبور شود، برای لحظاتی رفتار دریا را تحمل کند و با فشار یک موج به زیر آب برود.
باید گفت که این نکته دقیقا نقطه افتراق شناگران دریا و شناگران استخر است که گاهی سبب غرق شدن آنها میشود. به این صورت که شناگر آماتور ناگهان با فشار موج به زیر آب میرود و احساس میکند که دیگر همه چیز تمام شده و بنابراین از استیل شنا خارج شده و شروع به دست و پا زدنهای بی حاصل میکند که هیچ اثری برای رساندن او به سطح آب ندارد و در نتیجه شناگر در مرگی تلخ؛ غرق میشود.
در واقع میتوان گفت که یک شناگر دریا نحوه سوار شدن بر امواج را میداند و رفتار فیزیکی آنها را برای خود به نحو قابل کنترلی مدیریت میکند.
*اخلاق دریا هنگام طوفان...
دریا البته خصوصیتهای دیگری را نیز در خصوص برخورد با شناگرانش دارد. مقولاتی مثل شنا در هنگام طوفان و اینکه رفتار موجها در این شرایط چگونه است و یا جریانهای آبی موسوم به "جریانهای شکافنده " یا جریانهای مرگبار که پس از رسیدن به ساحل و بازگشت از آن هر شئی شناوری را با خود به به داخل سطح دریا کشانده و از ساحل دور میکنند؛ همه و همه مقولاتی هستند که یک شناگر دریا باید نحوه رفتار با آنها را بداند. مثلا شاید برایتان جالب باشد که در هنگام طوفان؛ بدترین کار برای یک شناگر این است که سعی کند به سمت ساحل شنا کند، چرا که این کار باعث میشود او لحظه به لحظه از ساحل دورتر شود.
آشنایان فن در این زمینه میگویند که شناگر دریا در هنگام طوفان باید در سطحی مورب نسبت به امواج شنا کند و خود را در انتهای قوس به ساحل برساند.
در همین زمینه سایت پزشکان ایران به نقل از معاون مرکز ملی اقیانوسشناسی ایران مینویسد:
افرادی که وارد دریا می شوند اگه می خواهند وارد آبهای عمیق با عمق بیشتر از یک و نیم متر شوند نه فقط باید شنا را به خوبی بدانند بلکه باید به توان فیزیکی خودشان هم ایمان داشته باشند. چون فن شنا یک بحث است و شنا کردن طولانی در دریا هم بحث دیگری دارد. بنابراین پیشنهاد میشود که در مناطقی که آب عمیق یا حتی بیشتر از شانه است، وارد نشوند .این کار شاید مشکلات دیگری را به دنبال داشته باشد یا ناگهان زیر پای آنها خالی شود و عمق آب افزایش پیدا کند.
دکتر حمید علیزاده توصیه میکند وقتی که دریا بسیار مواج است برای شنا وارد آب دریا نشوید. اگر کسی در این جریان افتاد باید بداند چگونه عمل نماید. اولین نکته، حفظ خونسردی است. اگر شناگر بترسد و احساس کند که جریان او را به داخل دریا می برد و بخواهد دقیقاً در خلاف جهت به طرف ساحل برگردد، این عمل خطرناک ترین حرکت است. توصیه می شود کسی در این جریان افتاد سعی نکند برخلاف جریان برگردد.
*و برای آنها که شناگر حرفهای نیستند...
قسمتهایی از سواحل مازندران دارای خصوصیتی به نام "پشتههای ماسهای " هستند.
حتما تا به حال این عبارت را زیاد شنیدهاید که "زیر پایش خالی شد ". این خالی شدن زیر پای کسانیکه حتی ممکن است سطح آب برای آنها عمق چندانی هم نداشته است دقیقا به دلیل وجود همین پشتههای ماسهای است.
پشته ماسهای درواقع یک ساختار بینظم تشکیل شده از ماسههای لغزان در لایههای زمین و به ویژه لایههای نزدیک به دریا در یک سطح با شیب طولانی و نامحسوس است.
بین این پشتهها فضاهای خالی عمیقی وجود دارد. گفته میشود گاهی اوقات یک سطح کنار دریا یا رودخانه در مازندران تا 15 متر نیز میتواند به دلیل وجود همین پشتهها، فروکش کند. به این معنی که اگر کسی در همان لحظه بر روی آن سطح به ظاهر معمولی ایستاده باشد؛ به ناگاه تا چندین متر به سمت قعر آب فرو میرود. و عمق آبی که شاید چند ده سانتیمتر هم نباشد دریک لحظه تبدیل به یک استخر عمیق میشود که تنها، کسی که به فن شنا آشنایی کامل داشته باشد میتواند از آن سالم خارج شود.
نکته مهم بعدی برای نابلدهای شنا این است که جریانهای شکافندهای که پیش از این از آنها نام بردیم به راحتی هرچه تمام تر میتوانند کسی را که در یک عمق معمولی نزدیک به ساحل در حال راه رفتن است، با خود از جا کنده و به سمت قسمتهای عمیق دریا ببرند. البته قدرت امواج شکافنده بستگی به عوامل زیادی دارد اما یادتان باشد که اتفاق فقط یک بار رخ میدهد!
*و حرف آخر
دریا با تمام زیباییهای دل انگیزی که دارد؛ اما باید اذعان کرد که دوستان صمیمی زیادی ندارد. در واقع دریا با کسانی که او را نمیشناسند هیچ رفاقتی ندارد.
موجهای شکافندهاش؛ اگر در مناطق شنا ممنوع باشید؛ به راحتی شما را برمیدارند و بی هیچ ملاحظهای به سفری ابدی میبرند.
دریا متاسفانه سنگدل هم هست. از این بابت که بخواهد شما را بشناسد!!!
او ناتوان است از اینکه شما را بشناسد که یک مرد بالغ هستید یا یک دختربچه کوچک 11 ساله یا یک نوجوان...
باید گفت که اگر شنا بلد نیستید حتی در یک نقطه معمولی دریا هم ممکن است به راحتی و در یک لحظه خود را در میان میلیونها متر مکعب آب ببینید و لحظاتی بعد دیگر در این دنیا نباشید.
پس به خاطر خودتان و به خاطر عزیزانتان این چند نکته را هنگام سفر به یک ساحل به خاطر بسپارید.
1_به نقاط شناممنوع دریا حتی قدم هم نگذارید.
2_فقط در نقاطی شنا کنید که نجات غریق حضور داشته باشد.
3_حتی تصور شناکردن در نقاط عمیق دریا را نیز به ذهنتان خطور ندهید.
4_نگذارید بچهها به تنهایی داخل دریا شوند.
5_در سواحل شمال فقط در محدوده طرحهای سالمسازی دریا شنا کنید.
"و یادمان باشد دیدن دریا بسیار تا بسیار لذت بخشتر از چشیدن طعم شور آب دریاست. "
_________________
گزارش
فارس
مسعود یارضوی
_________________
|
