|
دوران سنتی تحولات نظام شهری گیلان از نظر نویسنده به سه مقطع تبدیل می شود؛ مقطع نخست از آغاز قرن دهم هجری تا آستانه روی کار آمدن صفویه را در بر می گیرد .مقطع میانی شامل تمام سالهای حکوت صفویه می شود و باسقوط گیلان توسط حکومت پتر کبیر در 1135 هجری به پایان می رسد...
عنوان: تاریخ تحولات اجتماعی-اقتصادی گیلان"نگاهی نو"
نویسنده:دکتر ناصر عظیمی دوبخشری
ناشر: نشر گیلکان،1381
کتاب در 5 فصل تنظیم شده که فصل اول تحت عنوان سیمای شرایط جغرافیائی گیلان و شامل 4 بخش موقعیت و محدوده گیلان،توپوگرافی،اقلیم و شبکه هیدروگرافی می باشد.
فصل دوم با نام تحولات اجتماعی و نظام شهری گیلان در دوره سنتی
فصل سوم با نام تحولات اجتماعی و نظام شهری گیلان در دوره مرحله گذار
فصل چهارم با نام تحولات اجتماعی و نظام شهری گیلان در مرحله گسترش و ژرفش اقتصاد بازار
و فصل پنجم شامل جمعبندی و نتیجه گیری است.
نگارنده بر آن است که اشغال استعماری گیلان توسط روسیه در سال 1722/1135هجری علیرغم عوارض اشغالگری، منشاء تحولات مهمی برای منطقه شده و بویژه دو شهر رشت و انزلی به روابط خارجی نوینی در تاریخ موجودیت خود دست یافتند.
دوران سنتی تحولات نظام شهری گیلان از نظر نویسنده به سه مقطع تبدیل می شود؛ مقطع نخست از آغاز قرن دهم هجری تا آستانه روی کار آمدن صفویه را در بر می گیرد .مقطع میانی شامل تمام سالهای حکوت صفویه می شود و باسقوط گیلان توسط حکومت پتر کبیر در 1135 هجری به پایان می رسد.مقطع پایانی دوره سنتی تا سال 1828/1244 هجری (سال طاعون سراسری) ادامه دارد که پیش از این سال، جمعیت گیلان بین 350 تا 380 هزار نفر تخمین زده می شود.
از دیدگاه نویسنده، مرحله گذار، مرحله نفوذ و رشد روابط سرمایه داری در گیلان است که از انعقاد قرار داد ترکمانچای(1828میلادی/1207 خورشیدی 1244هجری قمری) پس از جنگهای 24 ساله ایران و روس آغاز و به تدریج این منطقه در اقتصاد روسیه ادغام می شود. در ادامه، نمونه هائی از امتیازات تجاری و اقتصادی روسیه در این دوران جهت اثبات موضوع، مورد اشاره قرار می گیرد.
توزیع فضای سلسله مراتب شهری در گیلان
کتاب مذکور در مجموع کتاب مفیدی بوده و آمار و ارقام و خصوصاً جدول ها و نمودارهای مناسبی در آن وجود دارد که می تواند برای محققان و پژوهشگران فرهنگ و اقتصاد گیلان به عنوان یکی از کتب منبع ،مورد استفاده قرار گیرد.
|
